Createch Yazılım Danışmanlık ve Bilgi Teknolojileri San. Tic. Ltd. Şti.
Lojistik · Sevkiyat Planlama

Lojistik rota optimizasyonu ve sevkiyat planlama

Aynı teslimat listesi, daha kısa güzergâhla, daha az araçla ve öngörülebilir bir takvimle tamamlanır. Rota optimizasyonu en kısa mesafeyi aramaz; zaman penceresi, araç kapasitesi, coğrafi sınır, trafik ve sürücü çalışma süresi kısıtlarını birlikte çözer.

LPG ve akaryakıt tankerleri, soğuk zincir araçları, hazır beton mikserleri ve dağıtım filoları için aynı planlama altyapısını kullanıyoruz. Plan ekranda kalmaz: telemetri donanımımız ve araç tableti sayesinde sahaya iner, sapma anında geri bildirim üretir.

  • Zaman Penceresi
  • Bölme Kapasitesi
  • Coğrafi Sınır
  • Anlık Trafik
  • Sürücü Çalışma Süresi
  • Öncelikli Teslimat
  • Gün İçi Yeniden Planlama
  • Araç Tableti
  • Sefer Maliyeti
  • Doluluk Oranı
  • ADR Uyumu
  • Soğuk Zincir
01 TANIM

Rota optimizasyonu:
en kısa mesafe değil, en uygun plan

Kısıtları birlikte çözmeyen bir planlama, bir kalemi iyileştirirken diğerini bozar.

Rota optimizasyonu, birden çok teslimat noktasına gidecek araçların ziyaret sırasını ve güzergâhını; zaman penceresi, araç kapasitesi, trafik durumu ve sürücü çalışma süresi gibi kısıtları birlikte çözerek belirleyen planlama yöntemidir. Harita üzerinde en kısa yolu bulmakla karıştırılır, oysa ikisi farklı problemlerdir: en kısa güzergâh, teslimat penceresini kaçırıyorsa geçerli bir plan değildir.

Dağıtım operasyonlarında üç kalem birbirine bağlıdır: maliyet tarafında mükerrer kilometre ve yakıt tüketimi, zaman tarafında sefer süresi ve teslimat penceresine uyum, ekipman tarafında ise araç ve tanker kapasitesinin ne kadarının gerçekten kullanıldığı. Yalnızca mesafeyi kısaltan bir plan araçları yarım yükle yola çıkarabilir; yalnızca doluluğu artıran bir plan teslimat penceresini kaçırabilir.

01 · MALİYET

Kilometre ve yakıt

Mükerrer dönüş ve gereksiz kilometre sahada değil planlama aşamasında elenir. Yakıt, lastik ve bakım maliyeti sefer başına düşer; sefer maliyeti araç ve sürücü bazında raporlanır.

02 · ZAMAN

Sefer süresi ve pencere

Teslimat penceresi, mola ve trafik yoğunluğu plana girdiği için varış saati öngörülebilir olur. Gecikme sahada değil, planda görünür.

03 · EKİPMAN

Araç ve tanker kapasitesi

Teslimat hacmi ile bölme kapasitesi eşleştirilir. Aynı iş daha az araçla tamamlanır, boşta kalan kapasite sayı olarak görünür, filo büyüklüğü gerçek ihtiyaca göre planlanır.

02 KISITLAR

Optimizasyonun hesaba
kattığı altı kısıt

Bir kısıt eksik tanımlandığında plan sahada bozulur; eksik kısıt her zaman en pahalı olandır.

  • Zaman penceresi: Her müşterinin teslimat alabildiği saat aralığı kısıt olarak tanımlanır; pencere dışına düşen bir sıra araç yola çıkmadan plan aşamasında elenir.
  • Araç ve bölme kapasitesi: Tanker bölmelerinin hacmi ve taşınan ürün tipi dikkate alınır; kapasiteyi aşan ya da yarım kalan yükleme plana hiç girmez.
  • Coğrafi sınır: Tanımlı operasyonel bölgeler plana dâhil edilir; sınır dışındaki bir durak yanlışlıkla sıraya eklenmez, saha tarafında da ihlal anında uyarı üretilir.
  • Trafik ve yol durumu: Anlık trafik verisi güzergâh süresini etkiler; yoğun saatlerde aynı mesafe farklı bir sıra ile planlanır.
  • Sürücü çalışma süresi: Sefer süresi, mola ve azami sürüş süresi hesaba katılır; plan mevzuata uygun kalır, sürücünün tamamlayamayacağı bir sıra üretilmez.
  • Öncelikli teslimat: Acil veya sözleşmeyle önceliklendirilmiş teslimatlar sıranın başına alınır; kalan duraklar bu kısıt korunarak yeniden dizilir.
03 KARŞILAŞTIRMA

Aynı teslimat listesi,
iki farklı sıra

Depo, duraklar ve teslimat hacimleri birebir aynı; değişen tek şey ziyaret sırası.

Plansız sırada güzergâh sürücü deneyimine göre belirlendiği için kendi üzerinden iki kez geçer; bu dönüşler mükerrer kilometreye dönüşür. Sekiz teslimat noktası ve tek depo üzerinden kurgulanan örnekte toplam 214 kilometre, 9 saat 40 dakika, üç teslimat zaman penceresinin dışında kalır.

Optimize sırada aynı noktalar tek çevrim hâlinde gezilir; depodan çıkılır ve depoya dönülür. Toplam 176 kilometre, 7 saat 35 dakika, pencere dışında teslimat kalmaz. Buradaki değerler yöntemi anlatmak için kurgulanmıştır; gerçek kazanım filo büyüklüğüne ve mevcut planlama olgunluğuna göre değişir.

01

Mesafe

214 km yerine 176 km. Aradaki 38 kilometre, güzergâhın kendi üzerinden geçtiği mükerrer dönüşlerden geliyor.

02

Sefer süresi

9 saat 40 dakika yerine 7 saat 35 dakika. İki saatten fazla kazanç, sürücü çalışma süresi kısıtını da rahatlatıyor.

03

Pencere dışı teslimat

Üç teslimat yerine sıfır. Pencere ihlali sahada değil, plan aşamasında görünüp eleniyor.

Aynı teslimat listesinin plansız ve optimize edilmiş sırayla karşılaştırması İki panelde aynı depo ve aynı sekiz teslimat noktası gösteriliyor; değişen tek şey ziyaret sırası. Sol panelde sıra siparişlerin sisteme giriş anına göre dizildiği için güzergâh kendi üzerinden iki kez geçiyor, bu kesişmeler kırmızı çarpı işaretleriyle belirtilmiş. Bu planda toplam mesafe iki yüz on dört kilometre, iş dört araçla tamamlanıyor ve teslimatların yalnızca yüzde yetmiş dördü tanımlı zaman penceresine uyuyor. Sağ panelde sıra zaman penceresi ve tanker bölme kapasitesi kısıtlarıyla hesaplanmış; güzergâh tek çevrim hâlinde tamamlanıyor, duraklar ziyaret sırasıyla numaralandırılmış. Bu planda toplam mesafe yüz yetmiş altı kilometreye, araç sayısı üçe iniyor ve pencere uyumu yüzde doksan altıya çıkıyor. PLANSIZ SIRA Sıra sipariş giriş anına göre dizilir DEPO TOPLAM MESAFE214 KMARAÇ SAYISI4PENCERE UYUMU%74 OPTİMİZE SIRA Zaman penceresi ve bölme kapasitesiyle hesaplanır ZAMAN PENCERESİ DEPO 0102030405060708 TOPLAM MESAFE176 KMARAÇ SAYISI3PENCERE UYUMU%96
ŞEMA · AYNI TESLİMAT LİSTESİ, İKİ FARKLI SIRA Depo, duraklar ve teslimat miktarları iki panelde birebir aynıdır. Optimizasyonun kazandırdığı şey kısa yol değil, aynı filoyla daha çok teslimat ve zaman penceresine uyumdur; bir araç eksilmesi araç başına düşen sabit maliyetin de düşmesi demektir. Şemadaki kilometre, araç sayısı ve oran değerleri tanıtım amaçlı örneklerdir.
04 LPG VE AKARYAKIT

LPG rota optimizasyonu:
bölme kapasitesi ve ADR birlikte

Akaryakıt ve LPG dağıtımı, genel kargo rotalamasından farklı kısıtlar taşır.

LPG ve akaryakıt tankerlerinde yük tek parça değildir: araç birden çok bölmeye ayrılmıştır ve her bölme farklı ürün taşıyabilir. Bu yüzden planlama, toplam hacim yerine bölme bazında çözülmelidir. Teslimat hacmi ile bölme kapasitesi eşleştirildiğinde yarım yükle çıkan sefer sayısı azalır ve araç doluluk oranı sefer başına ölçülebilir hâle gelir.

İkinci fark tehlikeli madde taşımacılığıdır. ADR kapsamında yürütülen bir operasyonda güzergâh seçimi yalnızca süre meselesi değildir; sürücü çalışma süresi, mola düzeni ve tanımlı operasyonel bölgeler plana girmek zorundadır. Coğrafi sınır tanımı sayesinde dolum ve boşaltım yalnızca yetkili bölgelerde geçerli sayılır.

01 · BÖLME

Bölme bazında planlama

Tanker bölmelerinin hacmi ve taşınan ürün tipi kısıt olarak tanımlanır; teslimat hacmi ile bölme kapasitesi eşleştirilir.

02 · ADR

Tehlikeli madde uyumu

Sürücü çalışma süresi, mola düzeni ve yetkili bölge tanımları plana dâhil edilir; sınır dışı teslimat girişimi anında algılanır.

03 · İKMAL

İstasyon ikmal ritmi

İstasyon stok seviyesi ve tüketim hızı planlamaya girdiğinde ikmal sabit takvim yerine gerçek ihtiyaca göre sıralanır.

Akaryakıt ve LPG lojistiğinin tamamı — telemetri, tanker takibi, araç kamerası, sürücü davranış analizi ve ADR uyumu — ayrı bir sayfada anlatılıyor.

Akaryakıt ve LPG Lojistik Yönetimi

Zaman penceresi ve tanker bölme kapasitesinin plana kısıt olarak girmesi Şema iki kısımdan oluşuyor. Üst kısımda saat altıdan saat on sekize uzanan bir zaman ekseni üzerinde dört durağın teslimat penceresi gösteriliyor; her durağın kabul edebildiği saat aralığı bir bant olarak çizilmiş ve planlanan varış anı bant içinde dikey bir çizgiyle işaretlenmiş. Pencereler birbiriyle örtüştüğü için sıralama serbest değil; plan her durağa kendi aralığında ulaşacak biçimde kuruluyor. Alt kısımda aynı seferi taşıyan tankerin dört bölmesi gösteriliyor. Her bölmenin hacmi ve hangi durağa gideceği yazılı; bölmelerin doluluk seviyeleri farklı çünkü teslimat miktarları eşit değil. Bölme kapasitesi plana kısıt olarak giriyor: bir durağa gidecek miktar tek bölmeye sığmıyorsa sıra değişiyor ya da sefer bölünüyor. ZAMAN PENCERESİ · BÖLME KAPASİTESİ DURAK 01 DURAK 02 DURAK 03 DURAK 04 06:0009:0012:0015:0018:00 TANKER BÖLMELERİ BÖLME 18.000 LDURAK 01 BÖLME 26.000 LDURAK 02 BÖLME 38.000 LDURAK 03 BÖLME 44.000 LDURAK 04 DEĞERLER TANITIM AMAÇLI ÖRNEKTİR
ŞEMA · ZAMAN PENCERESİ VE BÖLME KAPASİTESİ KISITI Akaryakıt ve LPG taşımacılığında rota yalnızca mesafeyle kurulamaz. Tanker bölmeleri farklı ürün taşıdığı için hem hacim hem ürün eşleşmesi kısıt olur; buna zaman penceresi, ADR kapsamındaki sürücü çalışma süresi ve yetkili dolum bölgesi eklenir. Şemadaki saatler ve hacimler tanıtım amaçlı örneklerdir; bölme sayısı ve hacimleri araç tipine göre değişir.
06 SAHAYA İNEN PLAN

Planı ekranda bırakmayan
donanım katmanı

Rota optimizasyonu yazılımlarının çoğu planı üretir ve orada biter. Asıl fark, planın sahada ne olduğunu bilmektir.

Createch, rota optimizasyonunu tek başına bir yazılım olarak değil, kendi ürettiği donanımla birlikte çalışan bir katman olarak kuruyor. Donanımı ve yazılımı aynı AR-GE merkezinde geliştirmenin pratik karşılığı şudur: plan ile saha arasında entegrasyon katmanı yoktur, ikisi aynı veri modelinde çalışır.

Plan hesaplandıktan sonra döngü araç tableti, telemetri ve coğrafi sınır denetimiyle kapanır. Planlanan sıra ile gerçekleşen sıra karşılaştırılabilir hâle gelir; sefer sonrası ölçüm bir sonraki planın girdisi olur.

01

Araç tableti

Sürücü güncel sırayı, teslimat bilgisini ve saha talimatını tabletten alır; teslimat onayını anında merkeze iletir.

02

Telemetri

Araç konumu, sefer durumu ve araç verisi sürekli merkeze akar. Planlanan sıra ile gerçekleşen sıra karşılaştırılabilir hâle gelir.

03

Coğrafi sınır denetimi

Tanımlı bölge dışındaki teslimat girişimi anında algılanır; araç içinde sesli ve görsel uyarı üretilir, yönetim merkezi otomatik bilgilendirilir.

04

Gün içi yeniden planlama

İptal, gecikme veya yeni sipariş geldiğinde kalan duraklar aynı gün içinde yeniden sıralanır ve güncellenmiş sıra tablete düşer.

05

Sefer sonrası raporlama

Planlanan ve gerçekleşen kilometre, süre ve doluluk oranı sefer bazında raporlanır; bir sonraki planın girdisi olur.

07 SIK SORULAN SORULAR

Rota optimizasyonu
hakkında sık sorulanlar

Proje görüşmelerinde en çok karşılaştığımız sorular.

01

Rota optimizasyonu nedir?

Birden çok teslimat noktasına gidecek araçların ziyaret sırasını ve güzergâhını; zaman penceresi, araç kapasitesi, trafik durumu ve sürücü çalışma süresi gibi kısıtları birlikte çözerek belirleyen planlama yöntemidir. Amaç en kısa mesafeyi bulmak değil, tüm kısıtlara uyan en verimli planı üretmektir.

02

LPG ve akaryakıt dağıtımında rota optimizasyonu neyi değiştirir?

Tanker bölmelerinin hacmi ve taşınan ürün tipi kısıt olarak tanımlanır; teslimat hacmi ile bölme kapasitesi eşleştirilir. Yarım yükle çıkan sefer sayısı azalır, araç doluluk oranı sefer başına ölçülür. Coğrafi sınır tanımı sayesinde dolum ve boşaltım yalnızca tanımlı bölgelerde geçerli sayılır.

03

Rota optimizasyonu hangi kısıtları hesaba katar?

Zaman penceresi, araç ve bölme kapasitesi, coğrafi sınır, anlık trafik ve yol durumu, sürücü çalışma ve mola süresi, öncelikli teslimatlar. Bu altı kısıt birlikte çözülür; yalnızca birine göre yapılan planlama diğerlerini ihlal eder.

04

Gün içinde sipariş değişirse plan güncellenir mi?

Evet. İptal, gecikme veya yeni sipariş geldiğinde kalan duraklar aynı gün içinde yeniden sıralanır ve güncellenmiş sıra sürücüye araç tabletinden iletilir.

05

Mevcut filo takip sistemimizle birlikte çalışır mı?

Rota planı, Createch telemetri donanımı ve araç tableti ile bütünleşik çalışır; araç konumu, sefer durumu ve teslimat onayı aynı platformda birleşir. Farklı bir filo yönetim sistemi kullanıyorsanız entegrasyon kapsamı proje başında değerlendirilir.

06

Bu sistemler Türkiye'de mi geliştiriliyor?

Evet. Createch, İzmir Seferihisar'daki kendi AR-GE merkezinde donanımını ve yazılımını geliştiren Türkiye merkezli bir teknoloji ve AR-GE şirketidir.

08 İLETİŞİM

Aynı filoyla daha çok teslimat

Mevcut teslimat listenizle başlıyoruz. Zaman pencerelerinizi, araç ve bölme kapasitelerinizi, operasyonel bölgelerinizi tanımlıyoruz; planlanan sıra ile bugünkü sıranın farkını kilometre, süre ve doluluk oranı olarak gösteriyoruz.

Detaylı bilgi, proje danışmanlığı ve demo talepleri için bizimle iletişime geçin. Teknik ekibimiz, filo büyüklüğünüze ve teslimat yoğunluğunuza göre kurulum kapsamını planlamak için hazır.